Haşimoto tireoiditi (Haşimoto xəstəliyi) tiroid vəzininə qarşı öz immun sisteminin hücumu nəticəsində yaranan avtoimmün xəstəlikdir. Bu xəstəlik tiroid funksiyasının yavaş-yavaş azalmasına səbəb olur və hipotireozun ən çox yayılmış səbəbidir.
Haşimoto tireoiditi necə yaranır?
İmmun sistem orqanizmin öz toxumalarını xarici təhlükə kimi qəbul edir:
- İmmun hüceyrələr tiroid toxumasını hücum edir
- Tiroid hüceyrələri məhv olur
- Hormon istehsalı azalır
- Vəz böyüyərək qalxanvari olur (goiter)
Risk faktorları
Haşimoto inkişaf riskini artıran faktorlar:
- Qadın cinsi (kişilərə nisbətən 8 dəfə çox)
- İrsi faktorlar
- Digər avtoimmün xəstəliklər (1-ci tip diabet, vitiliqo)
- Yod qəbulu (həddindən artıq və ya az)
- Radiasiya məruziyyəti
- Bəzi dərmanlar
Simptomlar
Haşimoto simptomları tədricən inkişaf edir:
Erkən mərhələ
- Boyun ön tərəfində şişkinlik
- Yorğunluq
- Əzələ ağrıları
İlərləmiş mərhələ
- Yorğunluq və zəiflik
- Kilo artması
- Soğuğa həssaslıq
- Quru dəri və saç tökülməsi
- Yaddaş və konsentrasiya problemləri
- Depressiya
- Adet dövrü pozulmaları
Diaqnoz
Diaqnoz üçün aşağıdakı testlər istifadə olunur:
- Qan analizləri: TSH, T3, T4, tiroid antikorları (TPO, Tg)
- Ultrasəs: Tiroid toxumasının strukturu
- Biopsiya: Şübhəli hallarda
Müalicə
Müalicə hipotireoz simptomlarını nəzarətdə saxlamağa yönəlir:
- Hormon əvəzedici müalicə: Levotiroksin (L-tiroksin)
- Simptomların nəzarəti: Dərmanlar və həyat tərzi dəyişiklikləri
- Müntəzəm monitorinq: Qan testləri ilə nəzarət
Tiroid problemləri üçün vaxtında diaqnoz vacibdir.
