Tiroid biopsiyası (FNA - Fine Needle Aspiration) tiroid vəzində aşkar edilmiş düyünlərin xərçəng olub-olmadığını müəyyən etmək üçün ən vacib diaqnostik üsuldur. Tiroid düyünləri çox yayılmış olsa da, onların yalnız 5-10%-i xərçəngdir. Biopsiya bu şübhələri aradan qaldırır.
Tiroid biopsiyası nə vaxt lazım olur?
Biopsiya aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
Ultrasəs tapıntıları
- Düyün ölçüsü 1 sm-dən böyük
- Şübhəli xüsusiyyətlər (mikrokalsifikasiya, irregulyar konturlar)
- Sürətli böyümə
Klinik əlamətlər
- Boyun limfa düyünlərinin böyüməsi
- Səs dəyişikliyi
- Udma çətinliyi
- Ağrı
Risk faktorları
- Ailədə tiroid xərçəngi olması
- İrradiasiya tarixçəsi
- Yaş (40 yaşdan yuxarı)
Biopsiya necə aparılır?
Tiroid biopsiyası adətən ayambülator şəraitdə aparılır:
Hazırlıq
- Qan sulandıran dərmanlar əvvəl dayandırılır
- Aclıq tələb olunmur
- Rahat geyim gətirin
Prosedur
- Boyun nahiyəsi dezinfeksiya olunur
- Lokal anesteziya tətbiq olunur (istəyə görə)
- Ultrasəs rəhbərliyi ilə incə iynə düyünə daxil edilir
- Hüceyrə nümunəsi götürülür
- Prosedur 10-15 dəqiqə çəkir
Sonrası
- Dərhal evə gedə bilərsiniz
- Ağır işlərdən 24 saat çəkinin
- Boyun sıxmasından çəkinin
Ağrılıdırmı?
Biopsiya adətən ağrısız və ya minimal narahatlıq yaradır. Bəzi xəstələr qısa müddətli iynə sancısı hiss edirlər. Anesteziya istifadə olunur və prosedur ultrasəs nəzarəti altında aparılır.
Nəticələr nə deməkdir?
Biopsiya nəticələri Bethesda klassifikasiyası üzrə qiymətləndirilir:
Bethesda I: Qeyri-diagnostik
Yeterli hüceyrə yoxdur. Təkrar biopsiya lazım ola bilər.
Bethesda II: Xeyir
Normal tiroid toxuması. Xərçəng yoxdur.
Bethesda III: Qeyri-müəyyən əhəmiyyət
Molekulyar test və ya təkrar biopsiya tövsiyə olunur.
Bethesda IV: Şübhəli folikulyar neoplaziya
Cərrahi müdaxilə lazım ola bilər.
Bethesda V: Şübhəli xərçəng
Xərçəng riski yüksəkdir. Cərrahi tövsiyə olunur.
Bethesda VI: Xərçəng
Xərçəng təsdiqlənib. Cərrahi müalicə başlayır.
Risklər və fəsadlar
Tiroid biopsiyası çox təhlükəsizdir, lakin nadir hallarda:
- Kiçik qanaxma
- İnfeksiya
- Səs dəyişikliyi (çox nadir)
- Yanlış mənfi nəticə
Alternativlər
Bəzi hallarda biopsiya əvəzinə:
- Molekulyar testlər (ThyroSeq, Afirma)
- Müntəzəm ultrasəs nəzarəti
- Radioaktiv yod uptake testi
Tiroid düyünü aşkar edildikdə, biopsiya vacibdir.
