Müayinə və analiz
Tiroid analizləri
Qısa cavab
Qalxanabənzər vəzin müayinəsində ən çox istifadə olunan beş analiz TSH, sərbəst T4 (FT4), sərbəst T3 (FT3), anti-TPO və anti-Tg-dir. TSH hipofizdən ifraz olunur və vəzin funksiyasının ən həssas göstəricisidir; FT4 və FT3 vəzin hormonlarını, antitellər isə Haşimoto kimi autoimmun prosesləri göstərir. Hipertireozun növünü və müalicənin effektivliyini qiymətləndirmək üçün bəzən TSH reseptor antitelləri (TRAb) də yoxlanılır.
Bu səhifələrdəki istinad dəyərləri ümumi məlumat xarakterlidir. Laboratoriyalar arasında normal aralıqlar fərqlənə bilər; nəticəni həmişə laboratoriyanın göstərdiyi aralıq və həkimin şərhi ilə birlikdə qiymətləndirin.
Hər analiz nəyi göstərir?
| Analiz | Nə göstərir |
|---|---|
| TSH | Hipofizin vəzə "siqnalı"; hipotireozda adətən yüksəlir, hipertireozda aşağı düşür |
| Sərbəst T4 | Vəzin əsas hormonu |
| Sərbəst T3 | Aktiv hormon; əsasən T4-ün toxumalarda çevrilməsindən yaranır; hipertireozda xüsusilə informativdir |
| Anti-TPO, anti-Tg | Autoimmun tireoidit (Haşimoto) əlaməti |
| TRAb | Qreyvs xəstəliyinin diaqnozu və izlənməsi |
Nəticəyə nə təsir edə bilər?
- Levotiroksinin analiz günü nə vaxt qəbul edilməsi, dərmanın yeməkdən nə qədər əvvəl içilməsi;
- birlikdə qəbul edilən dərmanlar və əlavələr (məsələn, yüksək dozalı biotin bəzi analiz metodlarını yanılda bilər — analizdən əvvəl həkimlə məsləhətləşin);
- çəki dəyişiklikləri, ağır xəstəliklər, hamiləlik;
- TSH-ın fizioloji olaraq gün ərzində və zamanla müəyyən aralıqda dəyişməsi.
Həkimin yanaşmasıDr. Mədinə Dilbazinin izahları
- Tiroid xəstəliklərinin müayinəsində ən çox istifadə etdiyi beş analizi (TSH, FT4, FT3, anti-TPO, anti-Tg) və lazım olduqda TRAb-ı sadalayır.
- "TSH hamımızda normal diapazonda dəyişir və sabit bir dəyərdə qalmır" — həkim TSH-a dərmanın qəbul vaxtının, digər dərmanların, çəki dəyişikliklərinin və yanaşı xəstəliklərin təsir etdiyini vurğulayır.
- Tiroid hormonu qəbul edənlərə TSH və FT4-ü ən gec altı ayda bir yoxlatdırmağı tövsiyə edir.