Qalxanabənzər vəz
Hamiləlikdə qalxanabənzər vəz xəstəlikləri
Qısa cavab
Hamiləlikdə ananın tiroid hormonları körpənin, xüsusən beyninin inkişafı üçün vacibdir. Hipotireoz və ya Haşimoto tireoiditi olan qadın hamiləliyi əvvəlcədən planlamalı, hamiləlik təsdiqlənən kimi endokrinoloqa müraciət etməlidir: bu dövrdə levotiroksin ehtiyacı adətən artır və TSH hamiləliyin ilk yarısında təxminən 4 həftədən bir yoxlanılır. Doğuşdan sonra doza yenidən tənzimlənir.
Ümumi tibbi məlumat
- Planlama: hipotireozlu qadınlarda hamiləlikdən əvvəl TSH hədəf aralığa gətirilir; antitel pozitivliyi olan qadınlarda yanaşma fərdi müzakirə olunur.
- Hamiləlik dövründə: müalicə alan qadınlarda hamiləlik təsdiqlənəndə doza çox vaxt artırılır (təlimatlarda təxminən 20–30%; dəqiq dozanı həkim müəyyən edir); TSH və sərbəst T4 hamiləliyin ilk yarısında təxminən hər 4 həftədən bir, sonra ən azı bir dəfə yoxlanılır. TSH-ın normal aralığı hamiləlik trimestrlərinə görə fərqlidir.
- Müalicə olunmayan aşkar hipotireoz hamiləliyin gedişinə (düşük, vaxtından əvvəl doğuş, preeklampsiya) və körpənin neyroinkişafına mənfi təsir göstərə bilər — buna görə nəzarət vacibdir.
- Yod: hamiləlik və əmizdirmə dövründə yod ehtiyacı artır (ÜST-nün tövsiyə etdiyi gündəlik qəbul ~250 mkq). Yod tərkibli vitamin preparatının lazım olub-olmadığını həkim müəyyən edir.
- Doğuşdan sonra: levotiroksin dozası adətən hamiləlikdən əvvəlki səviyyəyə qaytarılır və təxminən 6 həftə sonra TSH yoxlanılır; doğuşdan sonrakı tireoidit ehtimalı nəzərə alınır.
- Hamiləlikdə hipertireoz: ilk trimestrdə hormonların fizioloji dəyişiklikləri TSH-ı müvəqqəti aşağı sala bilər; Qreyvs xəstəliyindən ayırd etmək və dərman seçimi mütəxəssis qərarı tələb edir.
Həkimin yanaşmasıDr. Mədinə Dilbazinin yanaşması
- Hamiləlik planlayan qadınlara tiroid hormonlarının yoxlanılmasını tövsiyə edir; hipotireozlu qadınlarda hamiləliyin planlaşdırılmasını, uyğun dozada tiroid hormonu təyin edilməsini, hamiləlik dövründə 4–6 həftədən bir hormonlara baxılaraq dozanın tənzimlənməsini həm ana, həm körpə sağlamlığı üçün çox vacib sayır.
- Doğuşdan və ya keysəriyyə əməliyyatından sonra tiroid hormonlarının yenidən yoxlanılmasını və dozanın tənzimlənməsini və ya lazım olduqda dayandırılmasını vurğulayır; hamiləlikdən sonra kontrola gəlmədən yüksək dozanı davam etdirən pasiyentdə dərmana bağlı tireotoksikoz inkişaf etdiyi nümunəni paylaşıb.
- Hamiləlik boyu Haşimoto hipotireozu ilə izlədiyi, hamiləliyin 22-ci həftəsində tiroiditi aşkarlanan və doğuşdan sonra da kontrola gələn pasiyentlərindən bəhs edir.