Hipofiz, böyrəküstü vəzi və təzyiq
Akromeqaliya
Qısa cavab
Akromeqaliya hipofiz vəzinin adətən xoşxassəli şişi səbəbindən böyümə hormonunun normadan artıq ifraz olunduğu nadir xəstəlikdir. Böyüklərdə əl, ayaq və üz sümüklərinin yavaş-yavaş böyüməsi ilə, uşaqlarda isə boyun həddən artıq uzanması (gigantizm) ilə özünü göstərir. Dəyişikliklər illərlə yavaş getdiyi üçün çox vaxt köhnə fotoşəkillərlə müqayisədə nəzərə çarpır.
Ümumi tibbi məlumat
- Əlamətlər: üz cizgilərinin kobudlaşması, çənənin önə çıxması, dişlər arasında boşluqların yaranması, burun, qulaq və dodaqların böyüməsi, barmaqların qalınlaşması, üzük və ayaqqabı ölçüsünün artması, səsin qalınlaşması, dəridə yağlanma və həddindən artıq tərləmə, yorğunluq, oynaq ağrıları, yuxu apnesi, baş ağrısı, görmə pozuntusu, cinsi zəiflik və sonsuzluq.
- Fəsadlar: yüksək təzyiq və ürək-damar xəstəlikləri, diabet, zob, karpal tunel sindromu, kolon polipləri; müalicəsiz qaldıqda həyat müddətini qısaldır.
- Diaqnoz: IGF-1 analizi, lazım olduqda qlükoza yükü ilə böyümə hormonunun basqılanma testi və hipofizin MRT-si.
- Müalicə: əsasən neyrocərrahi əməliyyat; lazım olduqda dərman və şüa müalicəsi. İdarə multidisiplinar komanda tərəfindən aparılır.
Həkimin yanaşmasıDr. Mədinə Dilbazinin yanaşması
Həkim akromeqaliyanın nadir xəstəlik olduğunu, əlamətlərin uzun illər ərzində inkişaf etdiyi üçün insanın dəyişiklikləri özündə hiss etmədiyini və çox vaxt yalnız köhnə fotoşəkillərə baxaraq gördüyünü izah edir; müalicə olunmadıqda ürək-damar xəstəlikləri, təzyiq, şəkər və xolesterin artımı, zob, müxtəlif orqan xərçəngləri, görmə itkisi və karpal tunel sindromu kimi ciddi problemlərə yol aça biləcəyini vurğulayır.