Metabolizm və çəki
Dislipidemiya: yüksək xolesterin və triqliserid
Qısa cavab
Dislipidemiya qanda yağların (LDL-xolesterin, triqliseridlər) normadan yüksək və ya "yaxşı" HDL-xolesterinin aşağı olmasıdır. O, adətən əlamət vermir, lakin damarlarda plak toplanmasını sürətləndirərək infarkt və insult riskini artırır. Müalicə qərarı tək bir rəqəmə görə deyil, insanın ümumi ürək-damar riskinə görə verilir.
Ümumi tibbi məlumat
- Səbəblər: irsiyyət, qidalanma, hərəkətsizlik, piylənmə, insulin rezistentliyi və diabet, hipotireoz, bəzi böyrək və qaraciyər xəstəlikləri, bəzi dərmanlar.
- Yüksək triqliseridin riskləri: damar divarının qalınlaşması və tutulması, infarkt və insult, qaraciyərin yağlanması; çox yüksək səviyyələrdə mədəaltı vəzinin iltihabı (pankreatit).
- Risk qrupu: artıq çəkili insanlar, diabetlilər, ailəsində erkən infarkt və ya insult olanlar.
- Müalicə: həyat tərzi dəyişikliyi və riskə uyğun dərman müalicəsi (ən çox statinlər). Ailəvi hiperxolesterinemiya şübhəsində və yüksək ürək-damar riskində kardioloqla birgə idarə tövsiyə olunur.
Həkimin yanaşmasıDr. Mədinə Dilbazinin yanaşması
- "Xolesterin dərmanını içmə, qaraciyəri məhv edir" kimi eşidilən məsləhətlərə görə dərmanını dayandıran pasiyentlərin əslində infarkt və insult riskini artırdığını vurğulayır: həkim nəzarətində istifadə olunan xolesterin dərmanları damarlarda plak yaranmasını azaldır və xüsusilə yüksək riskli pasiyentlərdə həyatı qoruyur. Dərman təyin edilibsə, onu müntəzəm qəbul etməyi və dəyişiklikləri yalnız həkimlə birlikdə etməyi tövsiyə edir.
- Endokrinoloq kimi dislipidemiyanın arxasında dayana biləcək hipotireoz, diabet və insulin rezistentliyi kimi səbəbləri ayrıca araşdırır.