Hipofiz, böyrəküstü vəzi və təzyiq
Kuşinq sindromu
Qısa cavab
Kuşinq sindromu orqanizmdə kortizol hormonunun uzun müddət artıq olmasıdır. Ən çox səbəb uzunmüddətli steroid (kortikosteroid) dərmanlarının qəbuludur; daha nadir hallarda hipofiz və ya böyrəküstü vəzi şişləri kortizol ifrazını artırır. Mərkəzi (qarın) tipli piylənmə fonunda incə əl-ayaqlar, "ay sifət", boynun arxasında yağ toplanması, qarında enli bənövşəyi xətlər (strialar), yüksək təzyiq, şəkər və sümük əriməsi ilə özünü göstərir.
Ümumi tibbi məlumat
- Əlamətlər: sürətli çəki artımı (xüsusən qarın və üzdə), incə əl-ayaqlar və əzələ zəifliyi (pilləkən qalxmaqda çətinlik), asan göyərmə, bənövşəyi strialar, artıq tüklənmə və aybaşı pozuntuları, yüksək təzyiq, şəkərli diabet, osteoporoz, əhval dəyişiklikləri.
- Müayinə: əvvəlcə steroid dərmanları qəbulu dəqiqləşdirilir; sonra kortizol artıqlığını göstərən skrininq testləri (gecə tüpürcək kortizolu, 24 saatlıq sidikdə sərbəst kortizol, aşağı dozalı deksametazon testi) və səbəbin müəyyənləşdirilməsi.
- Müalicə: səbəbə görə — çox vaxt cərrahi; steroid dərmanı qəbul edənlərdə dozanın həkim nəzarətində tədricən dəyişdirilməsi (kəskin dayandırmaq təhlükəlidir).
Həkimin yanaşmasıDr. Mədinə Dilbazinin yanaşması
Həkim Kuşinq sindromunu artıq çəkinin, müalicəyə rezistent hipertoniyanın, saç tökülməsinin və hirsutizmin endokrin səbəbləri arasında sadalayır və vaxtında diaqnoz qoyulmadıqda ciddi nəticələrə gətirib çıxara biləcəyini vurğulayır; mərkəzi tipli piylənmə, incə ətraflar, boyun arxasında şişkinlik, qarında bənövşəyi xətlər və "ay sifət" kimi əlamətlər olduqda endokrinoloq müayinəsini tövsiyə edir.