Hipofiz, böyrəküstü vəzi və təzyiq
Böyrəküstü vəzi çatışmazlığı (Addison xəstəliyi)
Qısa cavab
Böyrəküstü vəzi çatışmazlığında orqanizmdə kortizol (bəzən aldosteron da) kifayət qədər hasil olunmur. Birincili forma — Addison xəstəliyi — çox vaxt autoimmun mənşəlidir; ikincili forma hipofiz xəstəliklərində və ya uzunmüddətli steroid müalicəsinin kəsilməsindən sonra yaranır. Halsızlıq, arıqlama, iştahsızlıq, ürəkbulanma, təzyiqin düşməsi, duza meyl və dərinin tündləşməsi ilə özünü göstərir. Müalicə ömür boyu hormon əvəzedici terapiyadır; kəskin böhran təcili vəziyyətdir.
Ümumi tibbi məlumat
- Diaqnoz: səhər kortizolu və AKTH, lazım olduqda AKTH stimulyasiya testi; səbəbin araşdırılması.
- Müalicə: hidrokortizon (və lazım olduqda fludrokortizon); xəstəlik, qızdırma, əməliyyat zamanı dozanın artırılması qaydalarının öyrədilməsi; pasiyentin üzərində xəbərdarlıq kartı.
- Təcili hal: şiddətli qusma, qarın ağrısı, təzyiqin kəskin düşməsi, huşun pozulması — 103.
Həkimin yanaşmasıDr. Mədinə Dilbazinin yanaşması
Həkim böyrəküstü vəzi çatışmazlığını müalicə etdiyi sahələr siyahısına daxil edir; vitiliqo ilə qarşılaşılan endokrin xəstəliklər arasında Addison xəstəliyini də qeyd edir.