Qalxanabənzər vəz
Tiroid düyünlərinin incə iynə aspirasiya biopsiyası (TİİAB)
Qısa cavab
TİİAB riskli görünən tiroid düyünündən nazik iynə ilə hüceyrə nümunəsi götürülməsidir. Nümunə sitoloji müayinəyə göndərilir və düyünün xoşxassəli, şübhəli və ya bədxassəli olduğu barədə məlumat verir. Prosedur adətən 10–15 dəqiqə çəkir, ambulator aparılır və pasiyent dərhal gündəlik həyatına qayıdır.
Kimə lazımdır?
Hər tiroid düyününə biopsiya lazım deyil. Qərar ultrasəs xüsusiyyətlərinə (solid-hipoexogen quruluş, düzənsiz kənarlar, mikrokalsinatlar, "hündürlüyü enindən çox" forma, patoloji limfa düyünü və s.) və bu xüsusiyyətlərə uyğun ölçü həddlərinə görə verilir. Hormonların normal olması biopsiya ehtiyacını aradan qaldırmır.
Hazırlıq
- Qanı durulaşdıran dərmanlar (antikoaqulyant, antiaqreqant) qəbul edirsinizsə, bunu əvvəlcədən həkimə bildirin; dərmanı özbaşına dayandırmayın — qərarı həkim verir.
- Adətən aclıq tələb olunmur.
- Əvvəlki ultrasəs və analiz nəticələrini gətirin.
Prosedur necə aparılır?
- Boyun nahiyəsi dezinfeksiya olunur.
- İncə iynə ilə düyündən hüceyrə nümunəsi aspirasiya olunur.
- Nümunə şüşə üzərinə yayılaraq sitoloji laboratoriyaya göndərilir.
- Nahiyəyə qısa müddət təzyiq edilir; pasiyent həmin gün evə gedir. Prosedurun özü adətən 5–15 dəqiqə çəkir.
Əksər pasiyentlər prosedur zamanı yalnız qısa müddətli iynə hissi və ya cüzi narahatlıq qeyd edir. Ağırlaşmalar nadirdir: ən çox kiçik qançır və ya yüngül ağrı; ciddi ağırlaşmalar çox nadir rast gəlinir.
Nəticələr
Nəticələr Bethesda sistemi ilə (I–VI kateqoriya) təsvir edilir. Nəticəyə görə izləmə, təkrar biopsiya, molekulyar test və ya cərrahi müalicə planlaşdırılır.
Dr. Mədinə Dilbazinin yanaşması
- Ölkəmizdə pasiyentlərin hələ də tiroid biopsiyasına qorxu ilə yanaşdığını və çox vaxt imtina etdiyini qeyd edir; həkim məsləhət görübsə biopsiyanın gecikdirilməməsini tövsiyə edir.
- Biopsiya nəticəsinə əsasən əməliyyat, izləmə və ya digər addım barədə qərarın pasiyentlə birlikdə verildiyini izah edir.